Erkan Çelebi (Tüketicinin Erkan Abisi köşesinden)

Firmalar, satış sözleşmelerine ekledikleri maddelerle önce KDV, alım-satım vergisi, iskan bedeli, tapu harcı, abonelik ücreti gibi masraflardan arınmış, çıplak fiyat üzerinden satış gerçekleştiriyor. Ardından bunları müşteriden talep ediyor.

Global krizin etkisiyle talebinin ucuz konuta kayması, gayrimenkul kuruluşları arasında cazip fiyat yarışını başlatırken, bu yarışta ön plana çıkmak isteyen bazı kuruluşlar, sözleşmelere ekledikleri maddelerle alım-satım vergisi, iskan bedeli, tapu harcı, abonelik ücreti gibi bazı masrafları konut bedelinin dışında tutarak, "çıplak fiyat" açıklama yoluna gidiyor.

Müşteriye sürpriz

Han Yapı, Fi-Yapı, Dumankaya, Ağaoğlu, A-Z Yapı, Yeşil gibi gayrimenkul kuruluşları, abonelik, tapu harcı, iskan bedeli gibi masrafları konutun fiyatı dışında tutarak, konutların anahtar teslimlerinde müşterilerine sürpriz yaşatıyor.

Aralarında Teknik Yapı, Demir İnşaat, Sinpaş'ın da bulunduğu bazı kuruluşmlar ise, iskan bedelini konut fiyatına dahil ederken, sadece tapu harcını müşteriye ödetme yoluna gidiyor. Soyak ise tapu da dahil tüm masrafları içeren giydirilmiş fiyat belirleyerek, projelerinden konut alan müşterilerinden herhangi bir ek bedel talebinde bulunmuyor.

Küçük konut yarışı

Kriz ortamında talebi kendi projelerine yöneltmek isteyen gayrimenkul kuruluşları, rekabeti devreye soktukları küçük ebatlı, uygun fiyatlı konut projelerine kaydırdı. Yaşanan bu kriz döneminde büyüklükleri 35-70 metrekare arasında değişen 1+1, stüdyo daireler, en cazip yatırım araçlarından biri konumuna geldi.

Fiyatların 39-99 bin TL arasında değiştiği bu tip dairelere olan talebin artması, yeni uygulamaya konulan projelerde stüdyo dairelerin payının yüzde 50'leri aşmasını sağladı. Tamamı stüdyo dairelerden oluşan projeler de devreye girmeye başladı. Hem alırken hem satarken hem de kiraya verirken kazandıran bu dairelerin gördüğü talep, içinde mutfağı ve banyosu bulunan tek odalı, otel tipi 1+0 daire konseptinin de bir anda yaygınlaşmasına yol açtı.

Kooperatif gibi

Gayrimenkul kuruluşları da yeni projelerinde fiyat avantajı yaratabilmek için, sözleşmelere ek maddeler koyarak, bazı masrafları konut bedelinden ayırma yoluna gitti. Bu maddeler, anahtar teslim döneminde sözleşme okuma alışkanlığı olmayan müşteriler ile firma yetkilileri arasında tatsız tartışmalara yol açıyor. Kooperatifçilik sisteminden esinlenilen bu yöntem, konutta çıplak ve giydirilmiş fiyat kavramının da oluşmasına yol açıyor.

Bazı firmalar konutların sadece çıplak fiyatlarını açıklayarak, talepleri projelerine çekmeye çalışırken, bazıları da KDV, abonelik, altlayapı ücretleri, tapu harcı, iskan bedeli gibi masrafları da içeren giydirilmiş fiyatlarla rekabet etme yoluna gidiyor.

Bize değil belediyeye

Arkadaşımız Mehtap Özcan, Hürriyet'in Tüketici Köşesi'ne yapılan başvurularla ilgili olarak konut satışı sırasında müşterilerine çıplak fiyat açıklayan gayrimenkul kuruluşlarıyla görüştü. İsthanbul Evleri projesinden konut alan müşterilerinden 1000-1500 TL arasında iskan bedeli talep eden Han Yapı yetkilileri, "İskan bedellerinin, konut fiyatına dahil olmadığı, satış sözleşmelerimizde yer alıyor. Zaten bu bedel bize değil, belediyeye ödeniyor. Oturum için de bu gerekiyor" dedi.

Sözleşmeye dikkat edilmiyor

Emlak danışmanlık kuruluşlarından Emlachi'nın Yönetim Kurulu Başkanı Bilge Özdemir, konut sahibi olmanın verdiği heyecanla imzalatılan satış sözleşmelerinin okunmadığına dikkat çekerek, "Yapılan araştırmalar, satılan her 100 konuttan sadece 10'unda sözleşme okunduğunu ortaya koyuyor. Bu da, anahtar teslimlerde müşteriler ile firmalar arasında sorun yaratıyor.

Sonradan ortaya çıkacak süpriz maliyetlerle karşılaşılmak istenmiyorsa, imzalanmadan önce sözleşmelerin mutlaka okunması gerekiyor" dedi.